De Albert I-square kreeg een facelift en ademt weer

Sinds februari 2023 tonen de vier gebouwen aan de Albert I-square trots hun nieuwe look.  Deze gebouwen dateren uit 1960 en werden grondig gerenoveerd om het thermisch comfort te verbeteren en terugkerende problemen met condensatie weg te werken. De gebouwen zijn nu goed geventileerd en geïsoleerd en bieden een visueel kader dat breekt met de oude, repetitieve monotonie door ritmewisselingen en schaalbreuken te introduceren.

In 2015 lanceerde de opdrachtgever BGHM/Anderlechtse Haard een projectoproep om de gevels te renoveren en ventilatiesystemen te installeren in de vier gebouwen aan de Albert I-square in Anderlecht. Elk van deze gebouwen telt 73 wooneenheden, verdeeld over 11 verdiepingen. Ze zijn gebouwd in 1960 en vormen een complex van vier soortgelijke gebouwen die met elkaar verbonden zijn door de commerciële en gemeenschapsruimtes op de benedenverdieping.

Ze vraten echter energie en er waren ernstige problemen op het vlak van ventilatie en condensatie. François Wattel is burgerlijk ingenieur-architect en vennoot van R2D2Architecture, het bureau dat als winnaar voor de projectoproep uit de bus kwam. Hij legt uit: "De bestaande gevelbekleding bestond uit dunne architectonische panelen. Ze werd tien jaar geleden hersteld, waterdicht gemaakt en opnieuw gevoegd, met als resultaat dat het geheel helemaal niet meer ademde. Omdat er geen ventilatie in de wooneenheden was, zorgde dat voor een groot condensatieprobleem; de buitenmuren zaten vol water en in de wooneenheden was er veel vocht en schimmel".

Optimale ventilatie en isolatie

 Het project bestond uit twee verschillende fasen. De eerste fase bestond uit het installeren van ventilatie-units in elk van de wooneenheden, terwijl de tweede fase gericht was op het renoveren en isoleren van de gevels.  "Aangezien dit een openbare projectoproep was, werd geen enkel merk en geen enkele leverancier bevoordeeld. De aannemer die verantwoordelijk was voor de renovatie van de gevels, InAdvance, stelde voor om URSA WALLTEC BLACK te gebruiken. Dat is een waterafstotend, vormstabiel glaswolpaneel dat aan één zijde bedekt is met een weerbestendig zwart glasvlies. In het bestek hebben we een warmtegeleidingscoëfficiënt van slechts 0,032 W/m.k aanbevolen", zo vertelt François Wattel. 

Laurent Ledecq, zaakvoerder van materiaalgroothandel Gobert Matériaux in Nijvel, bevestigt dit: "We leverden ongeveer 12.000 m2 URSA WALLTEC BLACK 160 panelen (16 cm dik) op basis van het bestek, in verschillende leveringen, afhankelijk van de voortgang van de werken en op vraag van de aannemer.  Dit is uitstekend thermisch en akoestisch isolatiemateriaal voor geventileerde gevels en spouwmuren, dat gemakkelijk te installeren is en een uitstekende prijs-kwaliteitverhouding biedt. De eerste levering vond plaats in maart 2021 en de laatste in november 2022".   

Vlotte plaatsing

De URSA WALLTEC BLACK panelen zijn eenvoudig aan elkaar en aan de muur te bevestigen. Dit project omvatte echter ook de installatie van een 6,5 cm dikke bekleding van slanke bakstenen over de isolatieschil. En dat vereist bijzondere zorgvuldigheid bij de verbindingspunten, zoals François Wattel uitlegt: "De moeilijkheid lag niet in het assembleren van het product als zodanig, maar in het naadloos, zonder openingen, inpassen ervan in het onderliggende architectonische beton. We moesten bevestigingen vinden die lang genoeg waren om goed te verankeren zonder helemaal door het beton te boren, en we moesten de dikte van de isolatie en de geventileerde ruimte erachter overbruggen.  Daarna moesten we bevestigingsbeugels zoeken en vinden om de bekleding aan de isolatie te bevestigen zonder de zwarte gordijngevel te beschadigen.  Het resultaat is een knap staaltje architecturaal werk, waarbij wordt gespeeld met afwisselende tinten bruin, wit-geel en bruin-oranje op de verdiepingen om de monotone herhaling van het simpelweg op elkaar plaatsen van strikt identieke verdiepingen te doorbreken".